Шухăш

Валентина Петровăн «Хресчен сасси» хаçатăн 34-мĕш номерĕнче пичетленнĕ «Чăваш, хăв чĕлхÿне упра!» статйине вуласан алла ручка тытмасăр чăтаймарăм. Тăван чĕлхе ыйтăвĕ хальхи вăхăтра çивĕч пулнине кашниех ăнланать пулĕ.

Чăваш чĕлхи — чи авалхи тĕрĕк чĕлхисенчен пĕри. Унта ытти тĕрĕк чĕлхинче сыхланса юлман е тĕл пулман сăмахсем пуррине палăртаççĕ тĕпчевçĕсем. Кун пек сăмахсем вара тĕрĕк чĕлхисен историне пĕлме чылай пулăшаççĕ.

Татьяна ВИКТОРОВА. Красноармейски районĕ. Яманак ялĕ.

Паянхи куна илсен чылайăшĕ пурнăçа пуянлăхра кăна курать пек туйăнать. Чи кирли — сывлăх, юрату, чун тасалăхĕ, çынна ăнланма пĕлни мар-ши? Çук, пĕр-пĕрне ăнланма тăрăшмастпăр эпир. Ним çукранах кÿрентеретпĕр.

Тахçан кашни ялтах хăйĕн ал ăсталăхĕпе тĕлĕнтерме пултарнă çынсем пирки паян чуна ыраттарсах иртнĕ вăхăтпа çырма тивет. Чăннипех мĕн кăна ăсталамастчĕç-ши вĕсем?! Чăваш наци музейĕн Йĕпреçри уйрăмĕн картинăсен галерейинче ирттернĕ курава темиçе çул каялла ăнсăртран кĕрсе тухнăччĕ. Районти ал ĕç ăстисен тĕрлĕ япали хушшинче тĕрĕ- эреш, килте тĕртсе тунă кавирсем, кĕпе-тумтир, йывăçран савăт-сапа, хăваран çыхнă карçинккасем, çичĕ пушăт çăпати тата ытти тем те пурччĕ.

Тăван чĕлхем çинчен сăмах хускатас килет хальхинче. Хулара мар, ялта та вырăна хуми пулчĕç ăна. Чăваш çемйисенчех «вырăс ачи» çитĕнет. Ашшĕ-амăшĕпе те, урамра та вырăсла калаçать вăл. Шкулта та анне чĕлхи кирлĕ мар ăна. Тăван чĕлхе урокĕнче ларнипех чăваш чунлă пулаймăн. Ун пирки шухăшламалли те çук. Ашшĕ-амăш калаçнине илтет-çке вăл. «Мĕн тума кирлĕ мана чăваш чĕлхи?» — пĕтĕмлетет хайхискер. «Чăвашла вĕреннипех мала каяймăн», — теççĕ аслисем те. Тăван чĕлхене вĕрентес вырăнне ачине тăрăшсах акăлчан чĕлхине хăнăхтараççĕ "интеллигентсем".

Валентина ПЕТРОВА.

Пире Муркаш районĕнчи Исетерккĕри пуçламăш шкул çурчĕн шăпи пăшăрхантарать. Иртнĕ ĕмĕрĕн 70-мĕш çулĕсем вĕçнелле ял клубĕ çумне тĕксе тунăскер питех кивĕ те мар. Хăй вăхăтĕнче унта чылай ача пĕлÿ пухрĕ, анчах шкула хупсан вăл никама та кирлĕ пулмарĕ.

Исетерккĕ ял çыннисем.

Pages

Subscribe to Шухăш