Пыл хурчĕ

Сисмерĕмĕр те — раштав уйăхне кĕтĕмĕр. Кунсем кĕскелсех пыраççĕ. Çанталăк сивĕтрĕ. «Вĕлле хурчĕсем епле хĕл каçĕç-ши?» — канăçсăрланать кашни утарçă. Ара, кĕр пĕлĕтлĕ те çумăрлă тăчĕ. Юпа уйăхĕн юлашки кунĕсем те савăнтараймарĕç. Хурт-хăмăра каяшран тасалма кирлĕ вăхăт питех те сахал пулчĕ. Çавна пула нумай çемье палăрмаллах тулнă хырăмпа хĕле кĕчĕ.

Çанталăк сивĕтнĕçемĕн пыл хурчĕсем ыйха путмаççĕ. Вĕсем вĕллере хăйсене хĕл каçма юрăхлă температурăна тытса тăраççĕ. Кĕркунне çитсенех «йăва» хатĕрлеме пуçлаççĕ. Пыла çÿлте вырнаçтарнă карассене хываççĕ, прополис пуçтарса вĕллери мĕнпур çурăксене çыпăçтараççĕ, кĕрсе тухмалли хушăка /леток/ пĕчĕклетеççĕ. Çакна йăлтах хĕле хатĕрленсе «çуртри» ăшша сыхлассишĕн пурнăçлаççĕ.

16 Ноября, 2016 | Хыпар | Ял хуçалăхĕ | Пыл хурчĕ

Хăшпĕр тавара пысăк пĕлтерĕшне тата хаклине кура ылтăнпах танлаштаратпăр. “Хури”, “симĕсси” мĕне пĕлтернине пĕлетпĕр. Пыла та ылтăнпа танлаштарас килет. Ĕçчен хуртсемсĕр ăна никам та хатĕрлеме пултараймасть. “Вĕлле хурчĕ — ылтăн хурт” тени ăнсăртран мар. Анчах пĕчĕк туссем юлашки çулсенче пысăк йывăрлăх тÿсеççĕ.

Вĕлле хуртне мĕнле хатĕрленинчен епле хĕл каçасси нумай килет. Ĕçе тĕплĕ йĕркелени хуртсене лайăх хĕл каçса тепĕр çул пыл тухăçлă пуçтарма май парать. Вĕллене ăçта лартни мар, çемьене тĕрĕс хатĕрлени пĕлтерĕшлĕрех.

Хĕл каçма юлакан çемьесем тĕреклĕ, вĕллере апат çителĕклĕ пулмалла. Хуртсен йăви /гнездо/ тĕрĕс вырăнта йĕркеленсен, çилтен, сивĕрен хӳтлĕх пулсан, сывлăш тасалса тăрсан çемье лайăх хĕл каçать.

Вĕлле хурчĕ вăйлă шăршăсене юратмасть. Духи-одеколон, крем, суханпа ыхра, бензин-кăраççын, тар, ытти хаяр шăршăсем килĕшмеççĕ ăна. Урăм-сурăм хăлаçланни, çапкаланни, чупни те — йĕкĕлтениех. Пыл хурчĕсем хăйсене хÿтĕлеме ăнтăлса тапăнаççĕ кун пек чухне. Сирĕн тавра пĕр вĕлле хурчĕ е сăпса вĕçме пуçларĕ-тĕк лăпкă тăрса ирттерĕр. Вăл вĕçсе кайтăр. Хăвăр тавра вĕçекен хурта е сăпсана çапса вĕлерсе сăхасран хăтăлма тăрăшни вырăнсăр. Вĕлле хурчĕпе пĕрлех унăн наркăмăш хутаççи çурăлнипе тухакан шăршă таврари хуртсене хăрушлăх пирки систерет. Ыттисем вĕçсе килсе тапăнма пултараççĕ.

Pages

Subscribe to Пыл хурчĕ