Хыпар

Пурнăç пулăмсемпе çыхăнать. Вулаканшăн мĕн пулса иртнине çырса кăтартни кăна çителĕксĕр, çав пулăма чун тарăнăшĕпе, виçевĕпе, илемлĕх мелĕсемпе тата саккунĕсемпе этемлĕх принципĕсене тĕпе хурса, ирĕклĕх сывлăшĕпе çыхăнтарса, чăвашăн малашлăхне ĕненсе, пур енĕпе шĕкĕлчесе, пурне те ăнлантарса пани вырăнлă. Чăваш пичечĕ — эпир, чăвашсем, çак тĕнчере хамăрăн вырăна тупса, çут çанталăкпа килĕштерсе йĕркелесе пыма пултаракан, кăтартакан сас.

Чăваш халăх хаçачĕн «Хыпарăн» пĕрремĕш номерĕ 1906 çулхи кăрлачăн 21-мĕшĕнче тухнине пурте пĕлеççĕ ĕнтĕ. Иртнĕ ĕмĕр пуçламăшĕнче чăвашла хаçат кăларма мĕнле мехел çитернĕ-ши? Малтанхи çулсенче «Хыпар» мĕн çинчен çырнă?

О.ТИХОНОВ.

Çĕмĕрле районĕ.

Чăваш интеллигенцийĕн представителĕсем 1905 çулхи раштав уйăхĕнче влаçсенчен Хусанта эрнере пĕрре чăвашла «Хыпар» хаçат кăларса тăма ирĕк ыйтса илме пултарнă. Пĕрремĕш номер кун çути курни чăваш халăхĕшĕн истори пĕлтерĕшлĕ пулăм пулса тăнă. Хаçатăн пĕрремĕш редакторĕ Муркаш районĕнчи Купăрля ялĕнче çуралса ÿснĕ, Хусанта ĕçлесе пурăннă Н.Никольский пулнă. Вăл «Хыпара» 1906 çулхи çĕртме уйăхĕччен редакциленĕ. Малтанхи вăхăтра хаçат 1500 экземплярпа тухса тăнă.

«Пĕтес пек кисренет тĕнче!
Ун тăнăçсăр кĕрлевĕнче
Ăса, чуна мĕскер хăтарĕ?
Чăвашлăх пур-ха чунсенче!
Ун пиллĕ ĕмĕрлĕхĕнче
Янăрать Никольскийĕн «Хыпарĕ»,

Пĕлетпĕр ĕнтĕ: журналиста ури тăрантарать. Командировкăсенче вĕсем мĕн кăна курмаççĕ-ши? Мĕн кăна илтмеççĕ-ши? «Хыпар» хаçатра ĕçлекен калем ăстисене кăсăклă самантсене аса илме ыйтрăмăр.

Геннадий МАКСИМОВ, «Хыпар» ИÇ директорĕн-тĕп редакторĕн пĕрремĕш заместителĕ:

21 Jan, 2016 | Хыпар

Чăваш халăхĕн пĕрремĕш хаçачĕн - "Хыпарăн" - кун-çулĕ çăмăл пулман. Пăлхавăрлă вăхăтсенче ăна кăларма та чарнă, хаçат ятне те темиçе хутчен улăштарнă. Самана улшăнса тăнă пулин те тăван халăх "Хыпартан" писмен, ăна çырăнса илсе тавракурăмне анлăлатнă, çĕршыв, тĕнче культурипе пĕтĕçнĕ.

Ахальтен мар ĕнтĕ хаçатăн пĕрремĕш редакторĕ Н.В.Никольский "Хаçат тăрăх ырра вĕренесчĕ" тесе тăван халăха çутта кăларма, культурине ÿстерме, ăс-хакăл пуянлăхне нумайлатма капашлă вăй хунă.

Pages

Subscribe to Хыпар