Иван САЛАНДАЕВ

«Предприниматель» сăмаха словарьте «ĕç пуçаруçи, харпăр хăй укçи-тенкипе суту-илÿ е производство йĕркелекен» тесе куçарнă. Çавăнпа хăшĕ-пĕри çак сăмаха «туян та сут» шайне кăна лартнипе пĕрре те килĕшес килмест. 10-15 çул каялла çеç-ха, акă, вĕсене «спекулянт» тесе кÿрентеретчĕç. Ман шухăшпа, сăмах каличчен вĕсен çăкăрĕн тутине пĕлмелле: пылак-и вăл е йÿçĕ-и? Ытларах чухне пылаках мар çав - тăварлă. Ырлăх-пурлăха тар тăкса ĕçлемесĕр тума çук.

Палтиелне ир-ирех çитрĕмĕр. Ял халăхĕ кĕтÿ хăвалать. Унта та кунта чăвашла, тутарла, ирçелле калаçни илтĕнет.

Ялта пысăк кĕтÿ, унта 130 ытла ĕне. Унсăр пуçне уйрăм çынсем хăвалакан пĕчĕк кĕтÿсем те пур. Çапла вара мăйракаллă шултра выльăх шучĕ 150 патнех çывхарать /пĕчĕк пăрусене шута илмесĕр/.

Çын ĕмĕрĕ хăналăх. Шутлă çулсене тирпейлĕ те сăпайлă, ăс-тăнпа та вăй-хăватпа пурăнсан ватлăхра ÿкĕн-мелле пулмĕ.

Пĕлтĕрхи кăтартусем тăрăх – Шăмăршă районĕнче арçынсен вăтам ĕмĕрĕ 63 çулпа, хĕрарăмсен 77 çулпа танлашнă. Пурнăçран уйрăлса кайнисен 25,6 проценчĕ ĕçлеме пултаракан вăй питти çынсем пулнă. Нумайăшĕ ĕçкĕпе иртĕхнĕ. 17-шĕ вара çакăнса вилнĕ.

Мĕн сăлтавпа ăссăрла çак утăма тунă-ха вĕсем? Пурнăçĕ çав таран хĕсĕнсе çитнĕрен-ши е эрех-сăмакун тыткăнĕнчен хăтăлаймасăр ăс-тăнĕ арпашăннăран-ши?

Иван САЛАНДАЕВ

«Раççее демографи катастрофи кĕтет!» - пăшăрханса пĕлтернĕ Екатеринбургра иртнĕ ача çуратассин ыйтăвĕсене халалланă конференцире. Унăн ĕçне паллă ăсчахсемпе медицина ĕçченĕсем, общество деятелĕсем хутшăннă.

Вĕсем палăртнă тăрăх - 2025 çул тĕлне пирĕн çĕр-шывра 20-29 çулсенчи хĕрарăмсен йышĕ хальхинчен икĕ хута яхăн чакма пултарать. Ача çуратас ÿсĕмрисем паян 12 миллиона яхăн тăк - тепĕр вун пĕр çултан 6 миллионăн юлĕç. Демографи лару-тăрăвне лайăхлатмашкăн кашни çемьере виçĕ ачаран кая мар çитĕнмелле.

Интернет пирĕн пурнăçра тарăн тымар ячĕ. Пĕтĕм тĕнчери серепе пурне те "тыткăна илчĕ": ватти те, вĕтти те халĕ компьютер умĕнче ларать. Шăмăршă район администрацийĕнче иртнĕ пĕр канашлура каланă тăрăх – паян районта пурăнакансен 75 проценчĕн килте компьютер пур, ытларахăшĕ Интернетпа çыхăнать. Вун-вун çемьере – нетбук, планшет, ноутбук.

Иван САЛАНДАЕВ
Subscribe to Иван САЛАНДАЕВ