Çырла

Пахчара ÿстерекен çĕр çырлине /эпир ăна виктори теме хăнăхнă/ чылайăшĕ çулла, тĕм яракан çеçкерен тухакан çамрăк хунавсемпе ĕрчетме хăнăхнă. Çĕнĕ сортлă пулас тесен пасара утатпăр. Анчах хатĕр калча самаях хаклă. Тата сутуçă мухтанă пекех паха-ши вăл? Пасарта кирек мĕнле ÿсен-тăран калчи-хунавне туянакана та сутуçă-хуçаран телефон номерне ыйтма сĕнетпĕр. Тепĕр чухне калча çитĕнтерсе ĕрчетекенрен ыйтмалли пулатех.

Çырлана вăрăран акса ÿстерессине пăхса тухăпăр. Çак ĕç специалистсем валли çеç тесе шухăшлама хăнăхнă чылайăшĕ. Чăнах та çаплах-ши?

Жимолость — пирĕн тăрăхра чи малтан çимĕç паракан тĕм. Пахчара редискăпа сухансăр, çамрăк салатсăр пуçне нимĕн те пулса ĕлкĕреймен-ха, çăка чечекĕ те çурăлайман, жимолость вара çимĕç пама ĕлкĕрет. Çĕртме уйăхĕн çурринчех пиçсе çитеççĕ унăн çырлисем. Рационта чĕрĕ паха апат сахал чухне çемçе кăвак çырласен илĕртÿлĕхĕ пурах. Жимолость хăйне валли нумай вырăн та ыйтмасть. Улма йывăçĕсен айккипе, карта çуммипе, чĕрĕ хÿме вырăнне те лартма пулать ăна.

Çĕр çинче пилешĕн 100 ытла сорчĕ тĕл пулать, вĕсенчен 30-шĕ Раççейре çитĕнет. Çак йывăç Европăра, Азире тата Çурçĕр Америкăра анлă сарăлнă. Унăн çырлипе апат-çимĕç хатĕрленĕ çĕрте усă кураççĕ, йывăçĕпе вара сĕтел-пукан тăваççĕ. Вăл питĕ çирĕп.

Пилеш пур çĕрте те ӳсме пултарать, 50 градус сивве те чăтать. Ăшăрах вырăнта 15 метр çӳллĕш çитĕнет.

Пирĕн тарăхра ӳсекен çырласенчен анлă сарăлни тата усă куаканни — хăмла çырли. Вăл ӳсмен пахча çук та пулĕ. Лартнă хыççăн çимĕç парасса та нумай кĕтмелле мар, тепĕр çулах çырлипе савăнтарать, лайăх хунать.

Кÿршĕ пахчине халиччен тĕл пулман калча лартнине асăрхасассăн вăл мĕн иккенне ыйтмасăр тÿсеймерĕм. «Черника форте — куç çырли, питĕ сиплĕскер, ансатскер пулма кирлĕ, хам та пуçласа лартатăп», — хуравларĕ вăл. Çак пахчаçимĕç çинчен тĕплĕнрех каласа памăр-ши?

Виктория ЮРЬЕВА.

Шупашкар хули.

Pages

Subscribe to Çырла