Çĕрулми

Çĕрулмине нематода чирĕ ернĕ. Унпа мĕнле кĕрешмелле, çĕрулми анине епле тасатмалла?

Валентина РОМАНОВА.

Куславкка районĕ.

Юлашки вăхăтра республикăра çĕрулмин нематода чирĕ вăйлă сарăлса пырать. Унăн сиенне, паллисене пĕлменни чире сарăлма май парать. Вăйлă сиенленнĕ ана çинче çĕрулми пулмасть, хуçи вара сăлтавне ăнкармасть те. Çанталăк, вăрлăх, тăпра япăххипе сăлтавлать пĕлмен çын улма тухăçĕ пĕчĕккине.

Утă уйăхĕн 9-мĕшĕнче Комсомольски районĕнче Çĕрулми уйĕн кунĕ иртрĕ. Унта Чĕмпĕрпе Чулхула облаçĕсенчен, Пермь крайĕнчен, Çурçĕр Осетирен, республикăри çĕрулми çитĕнтерекен хуçалăхсенчен килнисем хутшăнчĕç.

Çул пуçламăшĕ

Ака уйăхĕн пуçламăшĕнче çĕрулми вăрлăхне тĕпсакайĕнчен е нÿхрепрен кăлармалла. Вăрлăха суйламалла: çĕрме пуçланисене, ытти чир палли пуррисене уйăрмалла. Çĕрулмине çутă, хĕвел тÿрремĕн ÿкмен, Œ5... Œ10 градус ăшă çĕре çÿхе сийпе сарса хумалла. Çиелтен лутрасилпа е спандбон текен витмелли материалпа хуплама юрать.

Çу уйăхĕн пуçламăшне, çĕрулми лартма вăхăт çитнĕ тĕле, вăрлăх папкаланать. Парка папка тăпрана лартсассăн хăвăрт шăтса тухать.

«Хресчен сасси» хаçата нумай çул çырăнса илетĕп. Унта усăллă сĕнÿсемпе, хыпар-хăнарпа паллашма пулать. Юратнă хаçатран эпĕ те пулăшу ыйтасшăн. Хуçалăхра 7-8 çул «рокко» çĕрулми çитĕнтеретĕп. Вăл япăх çанталăкра та тухăçлă пулать. Пĕр-икĕ çул ĕнтĕ чи лайăх çĕрулмине суйласа калчалантарса лартатăп. Анчах чылайăшĕ шăтмасть. Чавса кăларсан вăрлăх йăлтах çĕрнине асăрхарăм. Касса е чăмăрла лартсан та çавах. Иртнĕ çул пĕр-икĕ тăваткал метрта çу варринчех аври хăрчĕ. Çĕрулмине кăларса пăхрăм та каллех çĕрни палăрчĕ. Кăçал вăл тĕп сакайĕнче те чылай çĕрчĕ.

Утă уйăхĕн пуçламăшĕнчех çĕнĕ çĕрулми кăларса çимелĕх çитĕнтермелли меслет ансат.

Пуш уйăхĕн вĕçĕнче ир пулакан çĕрулми вăрлăхне калчалантарма кăларса хумалла. Нÿхрепрен е тĕпсакайĕнчен кăларнă çĕрулмие малтан 7-10 кун хĕвел лекмен, Œ18... Œ20 градус ăшă çĕре çÿхен сарса хумалла. Унтан вăрлăха Œ6... Œ10 градуса, сулхăн вырăна куçармалла. Улма калчи çак вăхăтра 1 см яхăн çитĕнет. Вăл хулăн тата кăшт симĕсрех тĕслĕ пулмалла. Ака уйăхĕн вĕçĕнче çĕрулми вăрлăхĕ ларт­ма хатĕр. Асăрханса, улма калчине сиенлемесĕр, тăпрана лартмалла.

 

Pages

Subscribe to Çĕрулми