Архив - 16 Фев, 2017 - Хыпар

Çуркунне çывхарнă май хуçалăхсенче хĕрÿ ĕçсем пыраççĕ. Акă Патăрьел районĕнчи "Батыревский" пĕрлешÿре те ĕç шавĕ самантлăха та лăпланмасть. Тĕрĕссипе, механизаторсем техникăна хĕлĕпех юсанă. Çавна май культиваторсемпе сеялкăсене пĕтĕмпех хатĕрлесе çитернĕ. Çав шутрах сÿресене те.

Вăрман хуçалăхĕн питомникĕнче те вăл сахал мар калча ÿстернĕ. Унăн алли витĕр чăрăш, хыр, çăка, юман хунавĕсем тухнă. Халĕ те Канаш районĕнчи Маякра пурăнакан Галина Малова пĕр вĕçĕмсĕр калча çитĕнтерет, кишĕр, хĕрлĕ кăшман, выльăх кăшманĕн вăрлăхне хатĕрлет. "Санран туянсан çимĕç тутлă пулать", — теççĕ ял çыннисем. Çавăнпа лавккана чупиччен вăрлăха унран илме тăрăшаççĕ.

Тĕлĕнмелле ырă кăмăллă, сăпайлă, çав вăхăтрах хăйнеевĕрлĕ, Атăл тăрăхĕнчи чи талантлă композиторсенчен пĕриччĕ Чăваш АССР тата РФ искусствăсен тава тивĕçлĕ деятелĕ А.В. Асламас. Вăл Етĕрне районĕнчи Вăрманкас-Асламас ялĕнче 1924 çулта çуралнă.

Пĕлĕшĕн ачи чăваш ялĕнче пурăнать пулсан та ял çыннисемпе вырăсла калаçни тарăн шухăша ячĕ. Ашшĕ-амăшĕ, аслашшĕ-асламăшĕ, кукашшĕ-кукамăшĕ те чăвашсемех, йăх тымарĕсенче те ют наци çынни çук. Ăçта çитсе тухрăмăр капла? Мĕншĕн тăван чĕлхене хисепрен кăларса вырăсла калаçма пуçларăмăр? Тен, чĕлхе историне, культурăна пĕлменни, тавракурăм ансăрри, атте-аннене, тăван халăха хисеплеменни çак утăма тума хистет. Мĕн каланă пулĕччĕç-ши пире ку тĕлĕшпе несĕлĕмĕрсем?

Киремет парни

Ĕлĕк чăвашсем Турра мар, киремете пуççапнă, ăна чĕрĕ парне панă. Тури Панкли ялĕ икĕ вар пĕрлешнĕ вырăнта, улăх-çаран çинче вырнаçнă. Ăна "Хĕр чÿк" ятпа асăнаççĕ.

Хĕлле сад-пахча канура, унта çуркуннеччен мĕн ĕç пултăр текен сахал мар пирĕн хушăмăрта. Улма-çырла йывăçĕсене те хăшĕ-пĕри çуркунне шыв-шур типсен шуратма пуçлать вĕт, тепри шуратмасть те.

Тухăçа ÿстерес тесе пах­ча­çимĕçе калчаран лартса çитĕнтеретпĕр. Пăрăçпа баклажан вăрах аталанаççĕ, çавăнпа вĕсене нарăс уйăхĕнчех акмалла. Хăшĕ-пĕри, тен, акнă та. Хальлĕхе кун çути кĕскерех, хĕвеллĕ кунсем те сахалрах, çавăнпа калчана хушма çутăпа тивĕçтермелле.

Килте ăсталамалли инкубаторпа кăсăклантăм. Туса пăхасшăн. Хур çăмартине хума та юрăхлă-ши вăл? Инкубатора хунă чăх çăмартине кунне миçе хутчен çавăрмалла, температура мĕнлерех пулмалла? Сывлăш нÿрĕклĕхĕ миçе процент кирлĕ?
Петр КОНСТАНТИНОВ.
Шупашкар районĕ.

Инкубатора чăх е хур çăмарти хурасси çăмарта хумалли лотокпа çеç çыхăннă. Хур çăмарти пысăкрах, лампочкăпа çăмарта хушши 17 сантиметртан пĕчĕк ан пултăр.

Страницы