Чĕрчун

Шиншилла кролик евĕрлĕ йăрă, илемлĕ чĕрчун. Килте илемĕшĕн тытакан ăратсем тата паха тиршĕн ĕрчетекеннисем пур. Шиншилла алла лайăх хăнăхать, тавралăхпа кăсăкланать, сăнама юратать. Вăл пысăк ӳсмест. Çитĕнсе çитмен кролоик çури пек — 400-700 грамм çеç. Шиншилла ами аçинчен пысăкрах. Çак чĕрчунăн тăван çĕршывĕ — Кăнтăр Америкăри Анд тăвĕсен таврашĕ. Кунта вĕсем хăйсем тĕллĕнех ĕрчесе пурăнаççĕ.

Çĕрпӳ районĕнчи Рынкă ял тăрăхне Ульяновск облаçĕнчен 1988 çулта сăвăрсем илсе килнĕ. Мăн Çавал юханшывĕпе юнашар, Михайловка тата Анатри Кипекçе ялĕсен хушшинчи лаптăка, янă.

Мĕн вăл — таксидерми? Ахăртнех, чылайăшĕ сунарçăсен çуртĕнче кайăк-кĕшĕкĕн е чĕрчунăн кĕлеткине асăрханă. Вĕсене, паллах, музейра та курма май пур. Раççейре кунашкал кĕлеткене I Петĕр патша хушăвĕпе килĕшÿллĕн Кунсткамерăра пирвайхи хут вырнаçтарнă.

Вăрманлă Йĕпреç районĕнче Европа хăнтăрĕ çуллен йышланать. 2014 çулта 229-ччĕ, пĕлтĕр — 257.

Икĕ сăлтавне уйăрса палăртатăп. Юлашки çулсенче çак чĕрчун валли апат çителĕклех. Вăрман таврашĕнче çеç мар, ялсен çывăхĕнчи шыв-шур хĕрринче те. Йытă-качкаран, выльăхран хăрамасăрах этем пурăнакан вырăнсенче йăва çавăраççĕ. Пучинкепе Кĕлĕмкасси ялĕсен çывăхĕнчи пĕвесенче чылай çул каялла ĕрчемен. Мĕншĕн тесен çырма-çатрара йывăçсем сахалччĕ. Йышлă выльăх вĕсене çитĕнме памастчĕ.

Килсĕр кушак çурине хĕрхенсе кĕртрĕм. Йăрăскер вăл, анчах питĕ нумай çиет, хырăмĕ сĕре кÿпĕнсе тăрать. Кÿршĕм: «Кушак çури шĕвĕрĕлченлĕ пулас», — терĕ. Çак киревсĕр япала çурана епле лекнĕ тата ăна мĕнле сиплемелле-ши?

Татьяна АРХИПОВА.

Етĕрне хули.

Pages

Subscribe to Чĕрчун