Тăван Атăл

Сайра хĕвеллĕ кун раштавăн:
Тăрать тĕтре е çил-тăман.
Çапах унран чунри мухтавăм
Çак хушăра пач татăлман.
 
Çула пӳлсе хума шутланăн
Чĕвен тăрать-и кусăрка –
Тус-тантăш, пĕлĕш те тăванăм,
Тӳрех пуçа ан усăр-ха.
 
Уй-хир кас-кассăн хумлă-хумлă,
Асилтерет-çке тинĕсе.
Сăна, ката илемлĕ тумлă,
Сана кĕтет вăл тĕмсĕлсе.
 
Сырас килсе каять те йĕлтĕр -
Чун йыхăрать шур вăрмана.

1915 çулта Герман Кокель священник /каярахпа епископ, Православи чиркĕвĕн çветтуйĕ/ Николай Никольский ăсчах патне çапла çырнă: "…Просматривая словарь, травник и известник, издание А.А. Каспари /ж. "Родина"/, я наткнулся на следующие названия: "чувашский корень или чапутинский, сарсапарилла". См. сассапарель. Фармацевтическое название china orientalis. s. nodosa. s. pаnderosa /Radix/… произрастающее в Китае или Японии.

2011 çулта Чăваш кĕнеке издательствинче Дмитрий Григорьевăн "Кровь или 72 часа" мистикăлла романĕ пичетленсе тухрĕ. Кĕнеке авторĕ – врач-генетик. Ун чухне вăл Америкăри Джонс Хопкинс институтĕнче /Балтимор хули/ ĕçлесе пурăнатчĕ, çулсерен пĕр-икĕ хутчен Шупашкара килсе кайма май тупатчĕ. Пĕррехинче çыравçă-медик кĕнеке корректурине вулама килчĕ, пысăк калаçу пуçлас тĕллевпе хăйпе илсе килнĕ пысăках мар чăматанне уçса кăтартрĕ. Унта туллиех темле пробиркăсем лартса тухнăччĕ, вĕсене… юн ярса тултарнă иккен. Чăваш юнĕ! Çакна Дмитрий Николаевич палăртсах каларĕ.

(Халăх шÿчĕ майлă)
Киле эп çитрĕм пĕринче –
Çемçеччĕ кĕлетке –
Мĕскер-ха ку: сентре çинче
Выртать ют шĕлепке?
– Ку шĕлепке ют çыннăн пек… –
Тĕпчетĕп арăмран.
– Мĕн аташатăн: ку – чӳлмек,
Типет… тарланăран.
Киле эп çитрĕм тепринче –
Вăй çук урасенче:
Кĕпи – савнийĕн. Юнашар
Выртать ют шăлавар.
– Ку шăлавар ман мар пулас? –
Пĕлтертĕм арăма,
- Ку – çĕтĕк вĕт, мĕнех калас,

Pages

Subscribe to Тăван Атăл