«Чăвашкино»: тавлашусем, чăрмавсем

Хам мĕн пултарнине пĕтĕмпех тăван халăх ырлăхне çĕклес ĕçе парасчĕ, ăна татах та усă кÿресчĕ.
Тани Юн.
Искусство – хавхаланупа тавлашу шăранчăкĕ. Кинофильмра, пьесăра е романра хирĕçÿ /конфликт/ йăвашрах пулсан, ăна питĕ ăста эрешленĕ пулин те, темĕн çитменнине туятăн. «Сăввăра вуларăм та, этьсемĕр, ан çиленĕр, «градус» çитеймест» /С. Шавли/. Çапла çав, кÿтмесĕр-хавхаланмасăр, сÿрĕккĕн çырнă япала йăвашрах пулса тухать.
Искусство ушкăнĕсенче тавлашупа хавхаланăва вĕçĕмсĕр унанăран хирĕçÿсем час-часах харкашăва куçаççĕ. Эртеллĕ ĕçе пурнăçлама хĕрÿ чĕреллĕ, çемçе чунлă çынсем пуçтарăннăран та килет çакă. Ăсталăх тенине пурне те пĕр пек виçс¬¬е паман, ку та хытă тавлаштарать.
1926-1932 çулсенче 10 ытла фильм ÿкерсе хăварнă «Чăвашкино» студи, паян та пире калаçтараканскер, тавлашуран пуçланнă. Упăшкипе арăмĕ, режиссерпа актриса, киноран таврăнаççĕ те ывăниччен тавлашаççĕ: чăвашсем мĕншĕн кино ÿкермеççĕ? Хĕрсе кайсан темле ăслă сăмах та вырăнсăр, анчах – ÿкермелле! Çапла пуçланнă «Чăвашкино»!
Пĕлмен ĕçе тытăннă чух та, ура çине тăрса çитсен те, укçа-тенкĕ çитменнипе тата ытти нумай-нумай сăлтавпа, кино «хуранĕ» вĕресе тăкăннă тепĕр чух. Ăсталăх анчах мар, капашсăр пысăк чăтăмлăх ÿкме паман. Вăхăт çÿллĕшĕнчен пăхсан илемлĕн курăнать çакă. Эппин, вĕсем чăн-чăн искусство япали тăвасшăн тапаçланнă, çавăншăн хăйсене те, юлташĕсене те шеллемен.
Малтанхисене мĕн тавлаштарнă? Авалхи хутсем чун кÿтнине сивĕнме памаççĕ, тĕрĕс е тĕрĕс мар каланă /çырнă/ сăмахсене вуласа пăхар та асаттесен вăхăтĕнче тĕвĕленсе аталаннă çĕнĕ искусство пирĕн халăх пурнăçне кĕрсе мĕнле витĕм кÿнине курма тăрăшар.

Валерий Алексеев

Комментари хушас

Image CAPTCHA
Введите символы, которые показаны на картинке.