Архив - Мар 2017

март 30th

Куславкка районĕнчи Тĕрлемесре пурăнакан Вера Волкова хăйĕн пирки: «Эпĕ ял тăрăхĕнче юлнă юлашки ветеран», — тет. 92 çулти Вера Ивановнăн сывлăхĕ çирĕпех мар, вăл больницăра час-часах сипленет. Унăн икĕ хăлхи те илтменпе пĕрех. Нумаях пулмасть Тăван çĕршывăн Аслă вăрçин ветеранĕн пысăк хуйхă пулнă: юратнă мăшăрĕ пурнăçран уйрăлнă. Çакă Вера Ивановнăна самаях çапса хуçнă. Упăшкине юлашки çула ăсатнă хыççăн унăн сывлăхĕ хавшанă.

Тĕрме çемьесене аркатать. Статистикăна илер: юсанмалли колонисене тĕлпулăва 20 арçынран пĕрин патне мăшăрĕ çÿрет пулсан хĕрарăм патне… 60-тан пĕрин патне çеç. Арçынсен зонинче тĕлпулу пÿлĕмĕсемшĕн черет пулсан хĕрарăмсен пушши нумай. Мăшăрсем уйрăлаççĕ, ачисем ашшĕне е амăшне манаççĕ. Пилĕк çулта, сăмахран, çын хăйĕн йăх-тымарне çухатма пултарать, хитре мар ĕç-пуç — тĕрмере пулни — çав тери япăхпа вĕçленет. Уйрăлнă çĕр-çĕр çемье, арканнă çĕр-çĕр шăпа, урама кăларса пăрахнă çĕр-çĕр çын…

Çынсем таврана сăнама пăрахнă çеç

Çуркуннен иккĕмĕш уйăхĕн пуçламăшĕнче кулăш кунне çеç мар, Пĕтĕм тĕнчери кайăксен кунне те паллă тăваççĕ. Шупашкар районĕнчи Çĕньялта пурăнакан Александр Яковлев орнитологăн пурнăçĕнче вĕçенкайăксем пĕлтерĕшлĕ вырăн йышăнаççĕ. Вăл вĕсен 450 ытла тĕсне хăйĕн куçĕпе курнă, 250-шне Чăваш Енре асăрханă. Халĕ Шупашкарти ачасемпе çамрăксен пултарулăх керменĕнче аслă методистра тăрăшаканскер хăй вăхăтĕнче «Чăваш вăрманĕ» наци паркĕнче те, «Сăрçи» патшалăх заповедникĕнче те ĕçленĕ. Кайăк-кĕшĕке сасăранах уйăракан Александрпа уяв умĕн тĕл пулса калаçма тÿр килчĕ.

Утарçă тесен чылайăшĕн умне ăш-пиллĕ сăн-питлĕ çулланнă мичи сăнарĕ тухса тăрать пулĕ. Вĕлле хурчĕсемпе унччен чăнах та ватăсем ытларах тăрмашатчĕç. Юлашки çулсенче çак ĕçе çамрăксем те явăçаççĕ. Çакă хальхи çамрăксем хăйсен вăхăтне ирĕклĕрех палăртма пултарнипе те çыхăннă-ши? Паянхи кăларăмра Олег ИВАНОВ хурт-хăмăрçă утарти çуркуннехи ĕçсем çинчен каласа кăтартать:

Купăста — пирĕн тăрăхра лайăх çитĕнекен пахчаçимĕç. Ăна пăхасси чăрмавлă мар, купăстари витамин-минерал хĕл каçичченех лайăх упранать. Пахчаçăсем халĕ пуçлă купăста çеç мар, брокколи, чечеклĕ, кĕрен пуçлă купăстана акса калча çитĕнтереççĕ. Çак ĕç пĕр пекех.

Хурăн шывне ача чухне юхтарса ĕçеттĕмĕр. Пуртăпа касса хурăн хуппине сирсе уçакансем те пурччĕ. Йывăç суранĕ темчченех сипленейместчĕ, шывланса хĕрелсех каятчĕ çав тĕл. Халĕ çавнашкал хăтланнине асăрхаман.

Вĕрене шывне те юхтарнине пĕлетĕп. Вăл сиплĕ теççĕ. Ăна мĕнле илмелли йĕркепе паллаштараймăр-ши?

Вячеслав ГРАЧЕВ.

Çĕмĕрле районĕ.

Юлашки çулсенче пирĕн тă­­­­­­­рăхри сад-пахчара хура рак чирĕ сарăлни палăрать. Вăл ытларах ул­муççисене аптратать, грушăсен те тĕл пулать. Хура рак йывăçсен хăрушă чирĕсенчен пĕри, вăйлă аталансан вулă йăлтах сиенленет, йывăç 2-4 çул хушшинче хăрса ларать.

Вăл фортепиано калать. Классика музыкине пуринчен ытла юратать. Музыкăри пур жанрпа та кăсăкланать, мĕншĕн тесен кашниех хăйнеевĕрлĕ-çке. Ксения Гришина «Кĕмĕл сасă-2015» фестивальте Гран-при тивĕçнĕ, «Тăван тата патшалăх чĕлхипе юрлатпăр» Раççей конкурсĕнче çĕнтерсе Кремльте Хисеп хучĕ илнĕ, кăçал вара «Мускав-Гамбург» Пĕтĕм тĕнчери конкурсра çĕнтернĕ, çавна май ака уйăхĕн 14-мĕшĕнче Тĕп телекурав йĕркелекен концерта «Майский вальс» юрăпа хутшăнĕ. Кусем — маттур пикен çитĕнĕвĕсен пĕчĕк пайĕ кăна-ха.

Страницы